W maratonie mężczyzn aktualny rekord świata należy do Kelvina Kiptuma i wynosi 2:00:35; został ustanowiony 8 października 2023 roku w Chicago. W maratonie kobiet oficjalny rekord świata posiadaczki kategorii mieszanej należy do Tigst Assefy z wynikiem 2:11:53, uzyskanym 24 września 2023 roku w Berlinie, natomiast rekord świata kobiet w biegu wyłącznie kobiecym należy do Peres Jepchirchir i wynosi 2:16:16 z Londynu z 21 kwietnia 2024 roku.
To właśnie przez te wyniki najlepsi maratończycy na świecie są dziś oceniani nie tylko przez liczbę zwycięstw, ale także przez miejsce w historycznych tabelach World Athletics. Maraton ma specyficzną strukturę rekordów, ponieważ w rywalizacji kobiet oficjalnie rozdziela się wyniki uzyskane w biegach mieszanych i w zawodach wyłącznie kobiecych. Dlatego, opisując rekordy oraz największe osiągnięcia, trzeba wyraźnie oddzielić kategorię mężczyzn, kobiet i status oficjalnego uznania wyniku.
Aktualny rekord Najlepsi maratończycy na świecie
Temat „najlepsi maratończycy na świecie” w praktyce najlepiej opisać przez aktualne rekordy świata w maratonie oraz nazwiska biegaczy, którzy przesunęli granice tej konkurencji. Maraton w lekkiej atletyce ma oficjalny dystans 42,195 km, a rekordy ratyfikuje World Athletics. Obecnie najważniejsze oficjalne rekordy wyglądają następująco:
| Kategoria | Rekordzista | Rekord | Data ustanowienia | Miejsce / zawody | Status |
|---|---|---|---|---|---|
| Maraton mężczyzn – rekord świata | Kelvin Kiptum | 2:00:35 | 8 października 2023 | Chicago Marathon | Oficjalnie ratyfikowany przez World Athletics |
| Maraton kobiet – rekord świata (bieg mieszany) | Tigst Assefa | 2:11:53 | 24 września 2023 | Berlin Marathon | Oficjalnie ratyfikowany przez World Athletics |
| Maraton kobiet – rekord świata (bieg wyłącznie kobiecy) | Peres Jepchirchir | 2:16:16 | 21 kwietnia 2024 | London Marathon | Oficjalnie uznany rekord świata kobiet w biegu wyłącznie kobiecym |
Jeżeli chodzi o najlepszych maratończyków na świecie, to z punktu widzenia historii konkurencji najważniejsze są dziś trzy nazwiska: Kelvin Kiptum, Tigst Assefa i Peres Jepchirchir. Każde z nich zapisało się w innej oficjalnej kategorii, a wszystkie te wyniki zostały uznane w ramach obowiązujących zasad World Athletics.
Kelvin Kiptum i rekord świata mężczyzn w maratonie
Kelvin Kiptum ustanowił rekord świata mężczyzn w maratonie podczas Chicago Marathon 2023. Kenijczyk przebiegł dystans 42,195 km w czasie 2:00:35, poprawiając poprzedni rekord o 34 sekundy. To był jeden z największych skoków jakościowych na najwyższym poziomie maratonu w ostatnich latach, zwłaszcza że Kiptum jako pierwszy oficjalnie zbliżył rekord świata do granicy dwóch godzin bardziej niż ktokolwiek wcześniej w standardowych warunkach startowych.
Ten wynik został oficjalnie ratyfikowany. Ma to duże znaczenie, bo w maratonie często pojawiają się również czasy historyczne osiągane poza standardowymi warunkami rekordowymi. Najgłośniejszym przykładem pozostaje Eliud Kipchoge i jego 1:59:40 z Wiednia z 2019 roku, ale ten rezultat nie jest rekordem świata, ponieważ uzyskano go w projekcie pokazowym niespełniającym pełnych kryteriów ratyfikacyjnych.
Jaki rekord obowiązywał wcześniej u mężczyzn?
Przed Kiptumem oficjalny rekord świata mężczyzn należał do Eliuda Kipchoge i wynosił 2:01:09. Kipchoge ustanowił go 25 września 2022 roku podczas maratonu w Berlinie. Ten wynik sam w sobie był przełomowy, bo poprawiał wcześniejszy rekord o pół minuty i potwierdzał dominację Kenijczyka jako najwybitniejszego maratończyka swojej epoki.
Kiptum przejął jednak historyczne pierwszeństwo już rok później. W praktyce oznacza to, że w ciągu zaledwie kilkunastu miesięcy męski rekord świata został przesunięty z poziomu 2:01:09 do 2:00:35, czyli bardzo blisko bariery dwóch godzin w pełni oficjalnym biegu.
Rekord świata kobiet: Tigst Assefa i osobna kategoria biegów kobiecych
W kobiecym maratonie sytuacja jest bardziej złożona niż u mężczyzn, bo World Athletics rozdziela rekord świata kobiet w biegu mieszanym i w biegu wyłącznie kobiecym. To ważne rozróżnienie, ponieważ obecność męskich pacemakerów i wspólnego biegu może wpływać na dynamikę wyścigu.
Oficjalny rekord świata kobiet w maratonie w biegu mieszanym należy do Tigst Assefy, która w Berlinie 24 września 2023 roku osiągnęła 2:11:53. Etiopka poprawiła poprzedni rekord aż o ponad dwie minuty, co w maratonie na absolutnym światowym poziomie jest różnicą ogromną. Wynik został oficjalnie uznany i natychmiast trafił do grona najważniejszych rekordów w historii lekkiej atletyki.
Jaki rekord obowiązywał wcześniej u kobiet w biegu mieszanym?
Przed Assefą rekord świata kobiet w maratonie w biegu mieszanym należał do Brigid Kosgei i wynosił 2:14:04. Kenijka ustanowiła go 13 października 2019 roku podczas Chicago Marathon. Rekord Kosgei zakończył wówczas długie panowanie wyniku Pauli Radcliffe z 2003 roku, choć przez lata sposób klasyfikacji kobiecych rekordów był w tej konkurencji dodatkowo porządkowany przez przepisy federacji.
Peres Jepchirchir i rekord świata kobiet w biegu wyłącznie kobiecym
Drugą kluczową kategorią jest rekord świata kobiet w maratonie rozgrywanym wyłącznie w kobiecej stawce. Aktualną rekordzistką jest Peres Jepchirchir, która 21 kwietnia 2024 roku podczas London Marathon uzyskała czas 2:16:16.
To oficjalnie uznany rekord świata w tej konkretnej kategorii. Dla porządku trzeba podkreślić, że wynik Jepchirchir nie zastępuje rekordu Tigst Assefy w tabeli absolutnej kobiet dla biegów mieszanych. Oba rekordy funkcjonują równolegle, ale dotyczą różnych warunków rywalizacji.
Jaki rekord obowiązywał wcześniej w biegu wyłącznie kobiecym?
Przed Jepchirchir rekord świata kobiet w biegu wyłącznie kobiecym należał do Mary Keitany i wynosił 2:17:01. Został ustanowiony 23 kwietnia 2017 roku, również w Londynie. Rekord Keitany uchodził za jeden z najmocniejszych kobiecych wyników maratońskich epoki nowoczesnych biegów ulicznych i przetrwał siedem lat.
Najważniejsze przełomy w historii maratonu
Historia rekordów pokazuje, że najlepsi maratończycy na świecie nie poprawiają wyników liniowo. W maratonie zdarzają się okresy wieloletniej stabilizacji, po których przychodzi jeden wyjątkowy bieg i przesuwa całą dyscyplinę do przodu.
- Eliud Kipchoge wyniósł męski maraton na nowy poziom regularności i wielkich zwycięstw, a jego rekord 2:01:09 w Berlinie był kamieniem milowym.
- Kelvin Kiptum pobił ten rekord i jako pierwszy oficjalnie zszedł do poziomu 2:00:35, otwierając nowy rozdział w walce o granicę dwóch godzin.
- Paula Radcliffe przez lata była symbolem kobiecego maratonu dzięki 2:15:25 z Londynu z 2003 roku; późniejsze regulacyjne rozdzielenie kategorii nie zmienia faktu, że był to wynik o gigantycznym znaczeniu historycznym.
- Brigid Kosgei zakończyła erę rekordu Radcliffe w klasyfikacji mieszanej, a Tigst Assefa jeszcze mocniej przyspieszyła rozwój kobiecego biegania maratońskiego.
- Peres Jepchirchir ustanowiła nowy punkt odniesienia w osobnej kategorii biegów wyłącznie kobiecych.
| Rok | Rekordzista | Wynik | Zawody / miejsce | Status |
|---|---|---|---|---|
| 2022 | Eliud Kipchoge | 2:01:09 | Berlin Marathon | Były rekord świata mężczyzn |
| 2023 | Kelvin Kiptum | 2:00:35 | Chicago Marathon | Aktualny rekord świata mężczyzn |
| 2019 | Brigid Kosgei | 2:14:04 | Chicago Marathon | Były rekord świata kobiet w biegu mieszanym |
| 2023 | Tigst Assefa | 2:11:53 | Berlin Marathon | Aktualny rekord świata kobiet w biegu mieszanym |
| 2017 | Mary Keitany | 2:17:01 | London Marathon | Były rekord świata kobiet w biegu wyłącznie kobiecym |
| 2024 | Peres Jepchirchir | 2:16:16 | London Marathon | Aktualny rekord świata kobiet w biegu wyłącznie kobiecym |
Jak obecne rekordy wyglądają na tle historii maratonu?
Dzisiejsze rekordy pokazują, że maraton wszedł w jedną z najszybszych epok w historii. W przypadku mężczyzn zejście do 2:00:35 potwierdza, że oficjalna bariera dwóch godzin nie jest już abstrakcją, ale realnym celem kolejnych generacji. U kobiet skala postępu również jest bardzo wyraźna, bo Tigst Assefa obniżyła rekord świata w biegu mieszanym do poziomu, który jeszcze niedawno wydawał się poza zasięgiem.
Ważne jest jednak, by porównywać wyniki zgodnie z przepisami. W kobiecym maratonie nie powinno się mieszać rekordów z biegów mieszanych i wyłącznie kobiecych. To nie są dwa konkurencyjne rekordy tej samej kategorii, ale dwa różne oficjalne punkty odniesienia.
Jeśli spojrzeć szerzej niż tylko na pojedynczy rekord świata, najlepsi maratończycy na świecie to nie tylko rekordziści, lecz także zawodnicy dominujący w największych maratonach świata, takich jak Berlin, Chicago, Londyn, Boston czy Nowy Jork. Mimo to właśnie rekord świata pozostaje najczytelniejszym miernikiem absolutnej szybkości na królewskim dystansie.
Najlepsi maratończycy na świecie – kto zapisał się najmocniej?
W ostatnich latach szczególne miejsce zajmują:
- Kelvin Kiptum – aktualny rekordzista świata mężczyzn.
- Eliud Kipchoge – były rekordzista świata, mistrz olimpijski i jeden z najwybitniejszych maratończyków w historii.
- Tigst Assefa – rekordzistka świata kobiet w biegu mieszanym.
- Peres Jepchirchir – rekordzistka świata kobiet w biegu wyłącznie kobiecym.
- Brigid Kosgei – była rekordzistka świata i jedna z najważniejszych postaci współczesnego maratonu kobiet.
- Paula Radcliffe – biegaczka o ogromnym znaczeniu historycznym dla rozwoju kobiecego maratonu.
To zestawienie pokazuje, że rekord świata jest tylko jedną warstwą historii. O pozycji maratończyka decydują również medale olimpijskie, zwycięstwa w World Marathon Majors i długofalowa dominacja. Jednak z perspektywy czysto wynikowej to właśnie rekordziści wyznaczają granice możliwości w tej konkurencji.
FAQ
Jaki jest aktualny rekord świata mężczyzn w maratonie?
Aktualny rekord świata mężczyzn w maratonie wynosi 2:00:35. Jego posiadaczem jest Kelvin Kiptum, który ustanowił ten wynik 8 października 2023 roku w Chicago.
Kto jest rekordzistką świata kobiet w maratonie?
To zależy od kategorii. W biegu mieszanym rekordzistką świata jest Tigst Assefa z wynikiem 2:11:53. W biegu wyłącznie kobiecym rekord należy do Peres Jepchirchir, która osiągnęła 2:16:16.
Kiedy ustanowiono obecny rekord świata maratonu mężczyzn?
Obecny rekord świata maratonu mężczyzn ustanowiono 8 października 2023 roku podczas Chicago Marathon.
Jaki był poprzedni rekord świata mężczyzn w maratonie?
Poprzedni rekord świata mężczyzn wynosił 2:01:09 i należał do Eliuda Kipchoge. Został ustanowiony 25 września 2022 roku w Berlinie.
Czy rekord Kelvina Kiptuma został oficjalnie zatwierdzony?
Tak, wynik 2:00:35 został oficjalnie ratyfikowany przez World Athletics jako rekord świata mężczyzn w maratonie.
Dlaczego w maratonie kobiet są dwa rekordy świata?
World Athletics rozdziela wyniki z biegów mieszanych oraz wyniki z biegów wyłącznie kobiecych. Wynika to z odmiennych warunków rywalizacji, zwłaszcza w kontekście prowadzenia tempa i obecności męskich pacemakerów.
Czy wynik Eliuda Kipchoge poniżej dwóch godzin jest rekordem świata?
Nie. Czas 1:59:40 z Wiednia z 2019 roku był historycznym osiągnięciem, ale nie został uznany za oficjalny rekord świata, ponieważ bieg odbywał się poza standardowymi warunkami wymaganymi do ratyfikacji.
Kto jest uznawany za najlepszego maratończyka świata w historii?
W dyskusji historycznej najczęściej wymienia się Eliuda Kipchoge ze względu na połączenie rekordów, tytułów olimpijskich i zwycięstw w najważniejszych maratonach. Jeśli jednak kryterium jest wyłącznie aktualny rekord świata, liderem pozostaje Kelvin Kiptum.
