Ranking najlepszych maratończyków otwierają dziś rekordziści świata w maratonie: Kelvin Kiptum wśród mężczyzn z wynikiem 2:00:35, ustanowionym 8 października 2023 roku w Chicago, oraz Tigst Assefa wśród kobiet z rezultatem 2:11:53, uzyskanym 24 września 2023 roku w Berlinie. To właśnie te wyniki są obecnie oficjalnymi rekordami świata w maratonie uznawanymi przez World Athletics. Jeśli jednak temat brzmi „ranking najlepszych maratończyków”, nie można ograniczyć się wyłącznie do jednego nazwiska — kluczowe jest rozdzielenie kategorii kobiet i mężczyzn oraz odróżnienie rankingu wszech czasów od samego rekordu świata.
Maraton to konkurencja o dystansie 42,195 km, a porównywanie wyników wymaga ostrożności, bo czasy zależą nie tylko od formy zawodnika, lecz także od profilu trasy, warunków pogodowych i tempa narzuconego przez bieg. W oficjalnej historii liczą się wyłącznie wyniki osiągnięte na trasach spełniających normy oraz uznane przez właściwe federacje. Dlatego w tym zestawieniu najważniejsze miejsce zajmują oficjalne rekordy świata i czołówka historycznych tabel maratonu.
Aktualny rekord rankingu najlepszych maratończyków
Jeżeli przez „ranking najlepszych maratończyków” rozumieć najlepsze wyniki w historii maratonu, liderami pozostają obecni rekordziści świata. W lekkiej atletyce nie funkcjonuje jeden oficjalny „ranking najlepszych maratończyków” jako stały rekord jednej osoby dla całej dyscypliny bez podziału na płeć. Dlatego właściwym ujęciem są historyczne listy najlepszych czasów oraz oficjalne rekordy świata kobiet i mężczyzn.
- Rekord świata mężczyzn: Kelvin Kiptum — 2:00:35
- Data: 8 października 2023
- Miejsce: Chicago, USA
- Zawody: Chicago Marathon
- Status: oficjalny rekord świata uznawany przez World Athletics
- Rekord świata kobiet: Tigst Assefa — 2:11:53
- Data: 24 września 2023
- Miejsce: Berlin, Niemcy
- Zawody: Berlin Marathon
- Status: oficjalny rekord świata uznawany przez World Athletics
W praktyce ranking najlepszych maratończyków buduje się najczęściej na podstawie najlepszych wyników życiowych, liczby zwycięstw w największych maratonach oraz regularności biegania na poziomie światowej czołówki. Jeśli jednak celem jest odpowiedź na pytanie o rekord, kluczowe są właśnie powyższe dwa rezultaty.
Ranking najlepszych maratończyków – rekordziści i czołówka historyczna
Najprostszy i najbardziej miarodajny ranking najlepszych maratończyków to zestawienie zawodników z najwyższymi miejscami na listach all-time. Taki ranking opiera się na jednym, najlepszym oficjalnym czasie osiągniętym w maratonie. Poniżej znajduje się uproszczone zestawienie obejmujące rekordzistów i najważniejsze nazwiska ery współczesnej maratonu.
| Kategoria | Rekordzista / czołowy zawodnik | Wynik | Data ustanowienia | Miejsce / zawody |
|---|---|---|---|---|
| Mężczyźni – rekord świata | Kelvin Kiptum | 2:00:35 | 8 października 2023 | Chicago Marathon |
| Mężczyźni – poprzedni rekord świata | Eliud Kipchoge | 2:01:09 | 25 września 2022 | Berlin Marathon |
| Kobiety – rekord świata | Tigst Assefa | 2:11:53 | 24 września 2023 | Berlin Marathon |
| Kobiety – poprzedni rekord świata | Brigid Kosgei | 2:14:04 | 13 października 2019 | Chicago Marathon |
Jaki rekord obecnie obowiązuje w maratonie?
Obecnie obowiązują dwa główne rekordy świata w maratonie seniorów:
- mężczyźni: 2:00:35 — Kelvin Kiptum, Chicago Marathon, 8 października 2023,
- kobiety: 2:11:53 — Tigst Assefa, Berlin Marathon, 24 września 2023.
Oba wyniki zostały ustanowione na trasach słynących z szybkości, a następnie oficjalnie uznane. To bardzo ważne rozróżnienie, bo w maratonie były także rezultaty szybsze lub porównywalnie głośne medialnie, które nie mają statusu rekordu świata.
Najlepszym przykładem jest 1:59:40 Eliuda Kipchoge z biegu INEOS 1:59 Challenge w Wiedniu w 2019 roku. Był to historyczny wynik poniżej dwóch godzin, ale nie jest oficjalnym rekordem świata, ponieważ został osiągnięty w specjalnie zorganizowanych, nieregulaminowych warunkach pod kątem ratyfikacji rekordu: z rotacyjnymi pacemakerami, wsparciem technicznym i formatem niespełniającym standardowych wymagań rekordowych.
Poprzednie rekordy świata i najważniejsze przełomy
Historia maratonu to seria kamieni milowych, ale kilka ostatnich zmian miało szczególne znaczenie dla rankingu najlepszych maratończyków. W erze współczesnej granice przesuwały przede wszystkim nazwiska takie jak Dennis Kimetto, Eliud Kipchoge, Brigid Kosgei, Tigst Assefa i Kelvin Kiptum.
Rekord świata mężczyzn – od Kipchoge do Kiptuma
Przed Kelvinem Kiptumem rekord świata należał do Eliuda Kipchoge, który 25 września 2022 roku wygrał maraton w Berlinie czasem 2:01:09. Wynik ten poprawił wcześniejszy rekord samego Kipchoge — 2:01:39, ustanowiony również w Berlinie 16 września 2018 roku.
Jeszcze wcześniej rekord należał do Dennisa Kimetto, który w Berlinie 28 września 2014 roku pobiegł 2:02:57. Był to pierwszy oficjalny rekord świata poniżej 2 godzin i 3 minut. Gdy Kelvin Kiptum uzyskał 2:00:35, poprawił rekord Kipchoge o 34 sekundy, co przy tym poziomie było zmianą ogromną.
Rekord świata kobiet – skok Tigst Assefy
W kobiecym maratonie poprzedni rekord świata należał do Brigid Kosgei, która 13 października 2019 roku w Chicago osiągnęła 2:14:04. Rekord ten przetrwał niemal cztery lata, aż Tigst Assefa przebiegła maraton w Berlinie w 2:11:53.
Skala poprawy była wyjątkowa. Assefa urwała z rekordu świata 2 minuty i 11 sekund, co w maratonie kobiet jest jednym z największych jednorazowych skoków w nowoczesnej historii rekordów. To rezultat, który natychmiast zmienił układ rankingu najlepszych maratończyków i maratonek w tabelach wszech czasów.
Ranking najlepszych maratończyków a historia dyscypliny
Na tle historii maratonu obecne rekordy mają znaczenie przełomowe z kilku powodów. Po pierwsze, pokazują dalsze przyspieszenie elity mimo tego, że dyscyplina przez lata uchodziła za bliską fizjologicznego limitu. Po drugie, potwierdzają dominację kilku tras — zwłaszcza Berlina i Chicago — jako aren najbardziej sprzyjających biciu rekordów. Po trzecie, wpisują się w epokę bardzo szybkiego biegania, w której rośnie liczba rezultatów bliskich poziomowi rekordowemu.
W przypadku mężczyzn historyczna oś zmian wyglądała tak: zejście poniżej 2:03, potem poniżej 2:02, a następnie zbliżenie się do bariery dwóch godzin w oficjalnym maratonie. Kiptum jako pierwszy pobiegł oficjalnie poniżej 2:01. Wśród kobiet postęp również jest wyraźny, ale rekord Assefy zrobił szczególne wrażenie, bo nie tylko poprawił poprzedni najlepszy wynik w historii maratonu, lecz także zrobił to z wyjątkowo dużym zapasem.
Warto dodać, że na porównania między epokami wpływają także zmiany w przygotowaniu, żywieniu, technologii butów i sposobie prowadzenia biegu. Nie unieważnia to rekordów, ale sprawia, że prosty ranking najlepszych maratończyków z różnych dekad wymaga kontekstu. Wynik ustanowiony dziś powstaje w innych realiach niż rekord z lat 80. czy 90.
Czy obecne rekordy zostały oficjalnie uznane?
Tak, zarówno wynik Kelvina Kiptuma 2:00:35, jak i rezultat Tigst Assefy 2:11:53 mają status oficjalnych rekordów świata. Oznacza to, że zostały osiągnięte podczas zawodów spełniających wymogi dotyczące trasy, pomiaru czasu i zasad rywalizacji, a następnie zostały ujęte w oficjalnych tabelach World Athletics.
To odróżnia je od tzw. najlepszych wyników nieoficjalnych lub wyczynów pokazowych. W maratonie różnica między „najszybszym czasem” a „rekordem świata” jest szczególnie istotna, ponieważ nie każda niezwykła próba może zostać ratyfikowana. Dla rankingu najlepszych maratończyków liczą się przede wszystkim rezultaty uznane przez federację.
Najwięksi maratończycy w ujęciu sportowym, nie tylko rekordowym
Choć ranking najlepszych maratończyków można budować według samych czasów, pełna ocena dorobku wymaga szerszego spojrzenia. Eliud Kipchoge pozostaje jednym z najwybitniejszych maratończyków w historii ze względu na wieloletnią dominację, tytuły olimpijskie i liczbę zwycięstw w największych biegach świata. Kelvin Kiptum zdążył zapisać się w historii przede wszystkim jako rekordzista świata i autor najszybszego oficjalnego maratonu mężczyzn. Wśród kobiet ogromne znaczenie mają osiągnięcia Tigst Assefy, Brigid Kosgei i dawnych dominatorek tej konkurencji.
Dlatego odpowiedź na pytanie o ranking najlepszych maratończyków zależy od kryterium:
- według rekordu świata — prowadzą Kiptum i Assefa,
- według najlepszych czasów — czołówka skupia się wokół rekordzistów i zawodników regularnie biegających poniżej ścisłych granic światowej elity,
- według całokształtu kariery — bardzo wysoko pozostaje Kipchoge dzięki sukcesom w mistrzowskich imprezach i wieloletniej regularności.
Dlaczego Berlin i Chicago tak często pojawiają się przy rekordach maratonu?
Analizując ranking najlepszych maratończyków, trudno nie zauważyć, że rekordowe wyniki regularnie padają w Berlinie i Chicago. To nie przypadek. Obie trasy są znane z płaskiego profilu, dobrej organizacji, precyzyjnego prowadzenia tempa i warunków sprzyjających szybkiemu bieganiu.
Berlin od lat uchodzi za najszybszą trasę świata, szczególnie w rywalizacji mężczyzn. Chicago z kolei wielokrotnie dawało znakomite rezultaty zarówno kobietom, jak i mężczyznom. Gdy ocenia się najlepszy wynik w historii maratonu, trzeba więc pamiętać, że środowisko startowe ma realny wpływ na szansę ustanowienia rekordu.
FAQ – ranking najlepszych maratończyków
Jaki jest aktualny rekord świata w maratonie mężczyzn?
Aktualny rekord świata mężczyzn w maratonie wynosi 2:00:35. Jego autorem jest Kelvin Kiptum, który ustanowił ten wynik 8 października 2023 roku podczas Chicago Marathon.
Jaki jest aktualny rekord świata w maratonie kobiet?
Aktualny rekord świata kobiet w maratonie to 2:11:53. Rekord należy do Tigst Assefy i został ustanowiony 24 września 2023 roku w Berlinie.
Kto jest obecnie najwyżej w rankingu najlepszych maratończyków?
Jeśli ranking najlepszych maratończyków oprzeć wyłącznie na oficjalnym rekordzie świata, liderami są Kelvin Kiptum wśród mężczyzn i Tigst Assefa wśród kobiet. W ujęciu historycznym i sportowym bardzo wysoko pozostaje także Eliud Kipchoge.
Jaki był poprzedni rekord świata mężczyzn w maratonie?
Poprzedni rekord świata mężczyzn należał do Eliuda Kipchoge i wynosił 2:01:09. Został ustanowiony 25 września 2022 roku podczas Berlin Marathon.
Jaki był poprzedni rekord świata kobiet w maratonie?
Przed Tigst Assefą rekord świata kobiet należał do Brigid Kosgei, która uzyskała 2:14:04 13 października 2019 roku w Chicago.
Czy wynik Eliuda Kipchoge poniżej 2 godzin jest rekordem świata?
Nie. Czas 1:59:40 uzyskany w 2019 roku w Wiedniu był historyczny, ale nie został uznany za oficjalny rekord świata, ponieważ osiągnięto go w warunkach niespełniających standardów ratyfikacji rekordu.
Czy obecne rekordy maratonu są oficjalnie zatwierdzone?
Tak. Zarówno rekord Kelvina Kiptuma, jak i rekord Tigst Assefy są oficjalnie uznawanymi rekordami świata w maratonie.
Jak obecne rekordy wyglądają na tle historii maratonu?
Oba należą do najważniejszych przełomów w dziejach tej konkurencji. Kiptum jako pierwszy pobiegł oficjalny maraton poniżej 2:01, a Assefa poprawiła rekord świata kobiet o ponad dwie minuty, co jest jedną z największych zmian w nowoczesnej historii maratonu.
